Hayao Miyazaki'nin başyapıtları arasında tartışmasız bir yere sahip olan bu film, 1997 yılında Japonya'da gösterime girdiğinde hem gişe rekorları kırdı hem de animasyonun ne denli derin ve olgun bir sanat formu olabileceğini tüm dünyaya kanıtladı. Yalnızca bir çizgi film olarak değil, insan doğasını ve varoluşsal çelişkileri sorgulayan felsefi bir yapıt olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Hikâye, Japonya'nın Muromachi dönemini andıran efsanevi bir coğrafyada geçiyor. Genç savaşçı Ashitaka'nın başına gelen talihsiz bir olay, onu bildiği her şeyin ötesine, bilinmezin kıyısına sürüklüyor. Lanet, hastalık ve ölüm korkusuyla yola çıkan bu genç adam, gitgide derinleşen bir çatışmanın tam ortasına düşüyor: insanoğlunun medeniyeti inşa etme isteği ile ormanın kadim ve sessiz öfkesi arasındaki amansız savaş. Miyazaki bu filmde alışılmış kahraman-kötü adam ikiliğini ustaca reddediyor. Hem insanların hem de doğanın haklı olduğu, her iki tarafın da kendi acısını yaşadığı karmaşık bir dünya kuruyor önümüzde. Lady Eboshi güçlü, karizmatik ve toplumunun iyiliğini isteyen biri; Prenses Mononoke ise vahşetin ve ormanın sesi, medeniyet tarafından terk edilmiş bir çocuğun isyanı. Bu iki figür arasında sıkışan Ashitaka, bir karar vermek yerine anlamaya, şiddeti değil diyaloğu aramaya çalışıyor. Bu bakış açısı, filmi sıradan bir iyilik-kötülük masalından alıp bambaşka bir yere taşıyor. Görsel dil de bu temayı destekler nitelikte. Ormanın nemli yeşilliği, yaşayan tanrıların tuhaf güzelliği, savaş sahnelerinin acımasız gerçekçiliği... Studio Ghibli'nin titiz el çizimi estetiği burada doruk noktasına ulaşıyor. Joe Hisaishi'nin müzikleri ise anlatıya o tanımlayamadığınız melankolik derinliği katıyor. Çevre felaketlerinin, kentleşmenin ve doğayla kurulan kopuk ilişkinin gündelik bir gerçeğe dönüştüğü bugün, filmin söylediği her şey çok daha ağır bir anlam taşıyor. Yirmi yılı aşkın süredir izleyicilerin kalbinde bu denli canlı kalan yapıtlar nadirdir; nedeni ise basit: Gerçek bir şeyden bahsediyor.