Amadeus
Detaylar
On sekizinci yüzyıl Viyana'sı, görkemli sarayları, kıyafetleri ve büyük salonlarında yankılanan müziğiyle beyazperdeye aktarıldığında, insan kendini yalnızca bir tarihi dönemin içinde değil, aynı zamanda insanlığın en kadim kıskançlık hikâyesinin tam ortasında buluyor. Miloš Forman'ın elinde şekillenen bu yapıt, dehanın nasıl bir lanet olabileceğini ve vasat olmanın bir insan için ne denli ağır bir yük taşıdığını ustalıkla gözler önüne seriyor. Hikâye, Mozart'ın yaşamını onun gözünden değil, onu yakından izleyen, seven ve nefret eden başka bir müzisyenin perspektifinden aktarıyor. Bu seçim, filmin en güçlü hamlesini oluşturuyor. Çünkü Mozart'ı tanımak için Mozart olmak şart değil; onu anlayacak kadar müzikten anlamak ama onun kadar yaratamıyor olmak, belki de en acı bilginin ta kendisi. Salieri karakteri üzerinden işlenen bu derin yalnızlık ve çaresizlik, seyircide hem acıma hem de tuhaf bir tanıdıklık duygusu uyandırıyor. F. Murray Abraham, hayatının rolünü sahneye taşırken Tom Hulce'un canlandırdığı Mozart, beklentilerin tamamen dışına çıkan, neredeyse rahatsız edici derecede neşeli ve sorumsuz bir dahi portesi çiziyor. Bu Mozart; ciddi, melankolik ve asil değil, aksine çocuksu, kaba ve kontrolsüz. Ancak dudaklarından dökülen ya da elinden çıkan her nota, o sıradan görünüşün ardında evreni kavrayabilen bir zihnin varlığını ele veriyor. Forman, bu çelişkiyi izleyicinin yüzüne doğrudan çarpmak yerine yavaş yavaş hissettirmeyi tercih ediyor. Filmin müziği ise sıradan bir film müziği olmaktan çok ötede. Mozart'ın eserleri, sahnelerin dekorasyonu değil, anlatının kendisi hâline geliyor. Her aryada, her senfonide karakterlerin iç dünyası konuşuyor; sözcüklerin yetersiz kaldığı yerde notalar devralıyor. Üç saate yaklaşan süresi hiç ağır gelmiyor çünkü Forman, seyirciyi sürekli iki soruyla baş başa bırakıyor: Tanrı gerçekten böyle bir şeye izin verir mi? Ve bir insan, kendi sınırlarının farkına vardığında hâlâ ayakta durabilir mi? Bu sorular ekran karardıktan çok sonra da zihinlerde yankılanmaya devam ediyor.
US

The Saul...

Medya

Oyuncular










Yazar ve Yönetmenler
Benzer Filmler