Bazı filmler vardır; anlatıdaki ustalıktan çok, geride bıraktıkları ağırlıkla hatırlanır. Sergio Leone'nin sinema kariyerinin doruk noktası olan bu yapım da tam olarak öyle bir his bırakıyor insanın içinde. Spagetti Western'lerin efsane yönetmeni, türünü değiştirmiş ama özünü korumuvermş: yitip giden zamanın melankolisi, ihanet, pişmanlık ve bir türlü kapanmayan yaralar. New York'un 1920'lerinden 1960'larına uzanan bu epik yolculuk, aslında bir gangster hikâyesi olduğu kadar bir kayıp hikâyesi de. Yahudi bir mahallenin çocukları olarak büyüyen bir grup arkadaşın ilerleyen yıllarda yasadışı dünyanın içinde nasıl şekillendiğini izliyoruz. Ancak Leone, bu dünyayı ne romantize ediyor ne de ahlaki bir ders verir gibi sunuyor. Anlatısında bir yargı yok; sadece hayatın kendisi var; kirli, çarpık ve zaman zaman dayanılmaz derecede acı. Filmin belki de en dikkat çekici yanı, zamanı ele alış biçimi. Geçmiş ve gelecek arasında sürekli gidip gelen yapısı, seyircinin zihninde bir bulmaca oluşturuyor. Ne var ki bu bulmaca rahatsız edici bir netliğe kavuştuğunda, içinde hissedilen şey salt bir çözüm tatmini değil; derin bir sarsılma. Robert De Niro, kariyerinin en içe dönük ve karmaşık performanslarından birini sergiliyor burada. James Woods ise onun karşısında bambakalı bir enerjiyle sahneye hâkim oluyor. İki isim arasındaki kimya, filmin dramatik omurgasını ayakta tutan en güçlü unsurlardan biri. Elizabeth McGovern'ın verdiği hüzünlü ve kaçınılmaz his de hafızalara kazınıyor. Ennio Morricone'nin müziği ise ayrı bir şiir. Sahneyi değil, sahnenin gerisindeki boşluğu dolduran o notalara kulak verdikçe, filmin sadece gözle izlenmediğini, bedende hissedildiğini anlıyorsunuz. Dört saati aşkın süresiyle bu yapım, sabırsız seyirciye hitap etmiyor. Ama zamanını veren için sunduğu deneyim, sinemada pek az filme nasip olan türden. Geride kalan ne pişmanlık mı, ne sadakat mi, ne ihanet mi; her izleyici kendi cevabını buluyor. Ve bu cevap, bitişten çok sonra da yakasını bırakmıyor.