Sinema tarihinin en cesur kimlik sorglamalarından biri, 1966 yılında İsveçli usta Ingmar Bergman'ın ellerinde şekillendi. Bergman, bu filmde yalnızca bir hikâye anlatmakla yetinmez; izleyiciyi gerçekle kurgunun, benlikle ötekinin arasındaki o ince, geçirgen sınırın tam ortasına bırakır. Sahne ışıkları altında parıldayan ünlü bir tiyatro oyuncusunun bir gün aniden susmaya karar vermesiyle başlayan bu yolculuk, görünürde sessiz bir insan dramı gibi sunulur. Ancak Bergman'ın derdi çok daha derindedir. Seyirci kısa sürede anlar ki bu sessizlik, bir kaçıştan çok bir başkaldırıdır; toplumun, sanatın, hatta varoluşun kendisine karşı işaret fişeği gibi çekilen bilinçli bir ret. İki kadın arasında geçen bu oda dramı, kıyı kasabasındaki ıssız yazlıkta giderek koyulaşır. Hemşirenin dökülen sözcükleri ve oyuncunun korunan sessizliği zamanla birbirini dönüştürmeye, hatta birbirine karışmaya başlar. Alma konuştukça Elisabet büyür; Elisabet sustukça Alma erir. Bergman burada kimliğin ne denli akışkan ve kırılgan bir yapı olduğunu sormaktadır: Başkasına bakarak kendimizi mi görürüz, yoksa kendimize bakarak başkasını mı inşa ederiz? Bibi Andersson ve Liv Ullmann'ın olağanüstü performansları, bu metafizik soruları seyircinin kalbine doğrudan iletir. Sven Nykvist'in siyah-beyaz görüntüleri ise atmosferi neredeyse fiziksel bir ağırlığa dönüştürür; yüzler bu karelerde birer itiraf haline gelir, sözcüklere ihtiyaç kalmaz. Bergman bu filmde biçimsel sınırları da zorlar. Gerçekçilikle sürrealizm arasında gidip gelen anlatı yapısı, zaman zaman filmin kendi doğasını sorguladığı anlara kadar uzanır. Bu deneme, kendini izleyen gözü de hesaba katan, sinemayı hem araç hem de konu edinen nadir eserlerden biridir. Onlarca yıl geçmesine karşın Persona, psikanaliz, kimlik ve empati üzerine bugün de geçerliliğini yitirmeyen sorular sorar. Yüzleşmekten kaçındığımız yanlarımız bir gün karşımıza çıktığında ne olur? Bu soruyu bu denli rahatsız edici ve güzel bir biçimde soran başka bir film bulmak kolay değildir.