Gerçeklik nedir? Dokunduğumuz, gördüğümüz, hissettiğimiz her şey bize ait midir, yoksa bize ait olduğuna inandırılmış mıyız? Wachowski kardeşlerin 1999'da sinemaya kazandırdığı bu yapıt, bu soruları sormakla kalmaz; izleyiciyi yanıtlarını aramaya zorlar ve hiçbir şeyin göründüğü gibi olmayabileceği fikrinin rahatsız edici güzelliğiyle baş başa bırakır. Keanu Reeves'in canlandırdığı karakter, gündüzleri sıradan bir ofis hayatı yaşarken geceleri dijital gölgelerde dolaşan, içinde bulunduğu dünyanın bir şeylerini eksik hissettiren, adını koyamadığı bir huzursuzlukla mücadele eden biridir. Bu huzursuzluk çok geçmeden onu alışılmadık bir seçimle karşı karşıya getirir. Ve o seçimin ardından film, seyirciye bambaşka bir zihin açıklığıyla kapılarını aralar. Matrix, yüzeysel bir bakışla aksiyon sahneleri ve görsel efektlerle hafızalara kazınan bir film olarak değerlendirilebilir. Ancak altında çok daha derin bir felsefi zemin yatar. Platon'un mağara alegorisinden Budist düşünceye, Gnostik inanç sistemlerinden varoluşçuluğa uzanan bir fikir katmanı, her izleyişte farklı anlamlar sunar. Film, makinelere karşı insanlığın mücadelesini anlatırken aynı zamanda uyanmanın, sorgulamanın ve sisteme karşı durmanın ne anlama geldiğini de sorar. Laurence Fishburne'ün sakin ama ezici bir güçle taşıdığı Morpheus karakteri, Carrie-Anne Moss'un soğukkanlı ve kararlı Trinity'si ve Hugo Weaving'in tüyleri diken diken eden Ajan Smith'i, filmin dünyasını neredeyse mitolojik bir boyuta taşır. Karakterlerin her biri bir arketip gibi davranır, ama bu onları yapay yapmaz; aksine anlatıyı evrensel bir meseleye dönüştürür. Görsel dil açısından da döneminin çok ötesinde olan film, "bullet time" adıyla tarihe geçen yavaş çekim tekniğiyle sinema tarihine yeni bir sayfa açmıştır. Ama asıl kalıcı etkisini bırakan şey, bu görsellik değildir. İzleyicinin film bittikten sonra da aklına takılan, gündelik hayata dönerken etrafına biraz daha kuşkuyla bakmasına neden olan o soru işareti kalıcı etkiyi yaratır. Kırmızı mı, mavi mi? Cevap göründüğü kadar basit değil.