Ridley Scott'ın ellerinde şekillenen bazı filmler vardır; zamanın içinden geçip kültürel bir miras haline gelir. 2000 yılında gösterime giren bu yapıt da tam olarak öyle bir şey. Antik Roma'nın ihtişamını, yozlaşmasını ve insanın en derin çaresizliğini aynı anda beyazperdeye yansıtan Gladyatör, yalnızca bir dönem filmi olmaktan çok öteye geçmeyi başarıyor. Russell Crowe'un canlandırdığı Maximus karakteri, tek boyutlu bir intikam kahramanı değil. Vatanına, ailesine ve onuruna bağlı bu adam; sadakatin nasıl bir lütuf değil, bir yük haline gelebileceğini acı biçimde öğreniyor. Crowe, karaktere hem fiziksel bir ağırlık hem de duygusal bir kırılganlık katıyor. Ekrana her girişinde, arka planda yükselen müzikle birlikte seyirci de bir şeylerin bedelini ödeyeceğini hissediyor. Joaquin Phoenix ise bu filmin gerçek anlamda unutulmaz kılan unsurlarından biri. Commodus rolünde sergilediği performans; kıskançlık, yetersizlik ve iktidar açlığının bir insan bedeninde nasıl çürüme yarattığını gözler önüne seriyor. Ona baktığınızda hem nefret hem de tuhaf bir acıma duygusu hissediyorsunuz, bu ikilemin içinde kalmak filmin en büyük başarılarından biri. Hans Zimmer ile Lisa Gerrard'ın imzasını taşıyan müzik, görüntülerden bağımsız olarak bile izleyiciyi farklı bir boyuta taşıyor. John Mathieson'ın kamerası ise arenalardaki kaosu, Roma'nın soğuk mermer koridorlarını ve Alplerin loş ışıklı savaş meydanlarını birbirinden farklı ama eşit derecede güçlü biçimlerde çerçeliyor. Film aslında birçok evrensel soruyu sessiz sedasız gündeme getiriyor: Bir insan kaybettiklerinin ardından ne için yaşar? İktidar, ahlakı kaçınılmaz olarak mı yiyor? Kalabalığın alkışı gerçek bir zafer sayılabilir mi? Tüm bu sorular, senaristlerin kurguladığı Roma İmparatorluğu'nun kargaşası içinde organik biçimde nefes alıyor. 171 dakikalık süresi boyunca hiçbir an temposunu yitirmeyen bu film, 2001 Oscar töreninde En İyi Film ödülünü kazanmış olmasına rağmen hâlâ fazlasıyla hafife alındığını düşündüğünüz türden yapıtlardan. İzlediğinizde eğleniyorsunuz, etkileniyorsunuz, ama en çok düşünüyorsunuz.